Od 13 kwietnia 2026 r. w życie weszły zmiany istotne, które dotyczą zwolnień lekarskich (L4). Nowelizacja przepisów ma uporządkować dotychczasowe niejasności, ale jednocześnie znacząco zmienia podejście do tego co wolno pracownikowi podczas choroby oraz jak wygląda kontrola zwolnień.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany i ich praktyczne konsekwencję m.in. Koniec „aresztu domowego” na L4
Jedną z najważniejszych zmian jest nowe podejście do aktywności pracownika podczas zwolnienia lekarskiego.
Dotychczas nawet drobne czynności, jak wyjście do sklepu czy apteki mogły zostać uznane za naruszenie zasad L4. Od kwietnia 2026 r.
Stąd dozwolone są czynności życia codziennego o ile nie utrudniają leczenia, przykłady:
- Wyjście po zakupy
- Wizyta w aptece
- Krótki spacer
- Załatwienie pilnych spraw
ZUS nie będzie już automatycznie odbierał zasiłku za takie działania, kluczowe jest to, czy dana aktywność wpływa negatywnie na powrót do zdrowia.
Nowa definicja „nadużycia” L4 , zmienia się bardzo ważny zapis w przepisach
Było – „wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z jego celem”
Jest – „podejmowanie aktywności niezgodnej z celem zwolnienia”
To nie tylko zmiana języka to realna zmiana interpretacji.
ZUS może odebrać zasiłek tylko wtedy, gdy:
- Pracownik wykonuje prasce zarobkową
Lub
- Podejmuje aktywność, która faktycznie utrudnia leczenie
Ogranicza to wcześniejsze bardzo szerokie interpretacje.
Czynności incydentalne, nowość w praktyce, nowe przepisy tzw. czynności incydentalne. Oznacza to, że:
- Jednorazowy telefon służbowy
- Odpisanie na e-maila
- Sporadyczny kontakt z pracą
Nie musi oznaczać utraty zasiłku, jeśli nie wpływa na proces leczenia.
To duża zmiana szczególnie dla kadry zarządzającej i specjalistów.
Możliwość pracy u jednego pracodawcy, nowelizacja dopuszcza także sytuację w której:
Pracownik może wykonywać pracę u jednego pracodawcy będąc na L4 u innego (o ile charakter pracy na to pozwala i lekarz nie widzi przeciwskazań).
To przełomowa zmiana dla osób pracujących w kilku miejscach.
Większe uprawnienia kontrolne ZUS i pracodawców od 2026 r. zmieniają się również zasady kontroli L4. Co się zmienia dokładnie:
- Bardziej sformizowane kontrole (protokoły, dokumentacja)
- Jasne procedury kontrolne
- Większe uprawnienia ZUS
Dodatkowo: każdy pracodawca (także mały) może kontrolować pracownika na L4 (nie tylko firmy powyżej 20 osób).
Wyjazd na L4 już nie zawsze problem, nowe przepisy kończą się automatycznym kwestionowaniem wyjazdów. Wyjazd (np. wypoczynkowy) nie oznacza już automatycznie utraty zasiłku). Kluczowe jest jedno: Czy wyjazd jest zgodny z procesem leczenia.
Jeśli tak to powinien być podstawą do sankcji.
Zmiany wchodzą etapami, warto pamiętać, że reforma L4 została rozłożona w czasie:
- 27 stycznia 2026 r. zmiany w kontroli i orzecznictwie
- 13 kwietnia 2026 r. kluczowe zmiany dla pracowników (aktywność na L4)
- 1 stycznia 2027 r. dalsze zmiany dot. wielozatrudnienia.
Co to oznacza dla Twojej firmy? Zmiany korzystne dla pracowników, ale wymagają większej świadomości po stronie pracodawców.
W praktyce:
- Mniej sporów o drobną aktywność pracowników
- Większa odpowiedzialność przy ocenie L4
- Konieczność aktualizacji procedur kadrowych
- Większa możliwość kontroli
Reasumując: zmiany w L4 od kwietnia 2026 r. to jedna z największych reform ostatnich lat.
- Odchodzimy od sztywnego podejścia nic nie wolno na L4
- Wchodzimy w model liczy się wpływ na zdrowie
Dla firm oznacza to jedno: trzeba zmienić podejście do absencji chorobowych i nauczyć się nowych zasad gry.
